Pszczoły zapylają około 80% roślin uprawnych i dzikich, dlatego właśnie ich losem pośrednio decydujemy o własnym bezpieczeństwie żywnościowym. Na szczęście każdy ogród – nawet niewielki, może stać się dla nich zieloną oazą. Wystarczy posadzić gatunki miododajne i zadbać o kilka prostych udogodnień.
Dlaczego warto sadzić rośliny miododajne?
- Więcej zapylaczy to większe plony – już kilka dodatkowych pszczół na m² potrafi podnieść zawiązywanie owoców nawet o 30 %.
- Bogatsza bioróżnorodność – kwiaty przyciągają motyle ale także drapieżne biedronki, które ograniczają populacje mszyc.
- Kolor i zapach przez cały sezon – rośliny miododajne kwitną falami od wiosny do jesieni, dzięki czemu ogród nigdy nie wygląda „na pusto”.
Jak zaprojektować ogród przyjazny pszczołom?
- Stawiaj na różnorodność – łącz drzewa, krzewy, byliny i rośliny jednoroczne.
- Kwitnienie bez przerwy – dobierz gatunki tak, aby od marca do października zawsze coś kwitło.
- Sadź w grupach – plamy koloru (≥ 1 m²) są dla pszczół wyraźniejsze niż pojedyncze egzemplarze.
- Zrezygnuj z chemii – unikaj insektycydów – jeśli musisz opryskać, rób to po zmierzchu.
- Nie koś trawnika jak „dywanu” – pozwól kwitnąć koniczynie, stokrotkom i mniszkom.
6 gatunków dla polskich ogrodów
Głóg cętkowany „Aurera” (Crataegus punctata)
Głóg cętkowany „Aurera” to mniejsze drzewo ozdobne, które przyciąga wzrok zarówno latem, jak i zimą. Jego ciemnozielone liście zmieniają się na złociste i pomarańczowe w jesieni. Charakterystyczne czerwone owoce pozostają na gałęziach przez długą część zimy, stanowiąc źródło pokarmu dla ptaków.
Pora kwitnienia: IV – V
Zalety: kompaktowe drzewo z pachnącymi, żółtawymi kwiatami – po kwitnieniu daje jadalne, czerwone owoce cenione przez ptaki
Lipa drobnolistna „Radziul” (Talia cordata)
Lipa drobnolistna „Radziul” to najbardziej znana i rodzima lipa w Polsce. Dorasta do 30 m wysokości, tworząc piękne, regularne korony. Jest bardzo miododajna i ceniona w ziołolecznictwie. Dobrze rośnie w różnych warunkach, również w miastach. Klasyczny wybór do parków, alei i ogrodów historycznych.
Pora kwitnienia: VI
Zalety: bardzo miododajna, a przy tym odporna na suszę i miejskie zanieczyszczenia
Lipa wonna (Talia insularis)
Lipa wonna to rzadka, koreańska odmiana lipy, wyróżniająca się wyjątkowo intensywnym zapachem kwiatów, które przyciągają rzesze pszczół i motyli. Jej liście są sercowate, z wyraźnie ząbkowanym brzegiem, a całość tworzy elegancki, stożkowaty pokrój. Odporna na mróz i zanieczyszczenia, sprawdza się również w zieleni miejskiej.
Pora kwitnienia: VI – VII
Zalety: rzadka, koreańska odmiana lipy, wyróżniająca się wyjątkowo intensywnym zapachem kwiatów, które przyciągają rzesze pszczół i motyli. Liście są sercowate, z wyraźnie ząbkowanym brzegiem, a całość tworzy elegancki, stożkowaty pokrój.
Lipa Maksymowicza (Talia maximowicziana)
Lipa Maksymowicza występuje na wyspach japońskich Hokkaido i Honsiu jako drzewo dorastające do 20 m wysokości. Jedna z najbardziej oryginalnych i pięknych lip. W czasie kwitnienia wydziela bardzo intensywny zapach przyciągający masy pszczół. Okres kwitnienia przypada późno, bo w połowie lipca już po przekwitnięciu naszych lip (szerokolistnej i drobnolistnej) co czyni ją bardzo atrakcyjną dla pszczelarzy. Jest bardzo wytrzymała na nasze warunki klimatyce i odporna na wszelkie szkodniki. Jej duże, ciemnozielone liście wyróżniają ja spośród innych gatunków lip.
Pora kwitnienia: VII
Zalety: kwitnie później niż nasze lipy, więc daje pszczołom pożytek – wyjątkowo intensywny zapach
Makia amurska (Maackia amurensis)
Makia amurska to mało znane, a bardzo dekoracyjne drzewo pochodzące z Dalekiego Wschodu. Osiąga do 10 m wysokości. Latem (lipiec-sierpień) zachwyca białymi kwiatami zebranymi w wiechy, przypominającymi kwitnienie robinii. Liście mają niebieskawy odcień, co dodaje mu elegancji. Ciekawostka: należy do rodziny bobowatych, a mimo to dobrze znosi mrozy.
Pora kwitnienia: VII – VIII
Zalety: rzadkie, dalekowschodnie drzewo odporne na mrozy – latem obsypuje się białymi, nektarodajnymi wiechami
Barbula klandośska (Caryopteris x clandonensis)
Pora kwitnienia: VIII – IX
Zalety: niewielki krzew o intensywnie niebieskich, późno kwitnących kwiatach – toleruje suszę i przyciąga pszczoły oraz motyle
Porada: jeśli masz mało miejsca, wybierz odmiany karłowe lub posadź lawendę oraz facelię w skrzynkach i donicach.
Makia amurska (Maackia amurensis) – egzotyczna perełka dla pszczół
Ten rzadko spotykany, niewielki (do 10 m) dalekowschodni gatunek zachwyca latem białymi, pachnącymi wiechami (lipiec–sierpień). Kwiaty przypominają robinię i obfitują w nektar – pszczoły i trzmiele obsiadają je całymi chmurkami. Drzewo dobrze znosi mrozy, suszę, a nawet miejskie zanieczyszczenia, dlatego sprawdzi się zarówno w przydomowym ogrodzie, jak i na osiedlowym skwerze.
Jak uprawiać?
- Stanowisko: słoneczne, osłonięte.
- Gleba: lekka, przepuszczalna (pH 6-7).
- Pielęgnacja: sporadyczne cięcie formujące; podlewanie tylko w pierwszych 2-3 latach lub w czasie suszy.
Dodatkowe sposoby wspierania pszczół
- Poidełko – płytkie naczynie z kamykami i świeżą wodą.
- Hotel dla owadów – pustaki, pędy bambusa, kawałki kory.
- Strefa dzikiej łąki – niekoszona, zasiana nasionami kwietnej mieszanki.
- Kompost zamiast nawozów sztucznych – poprawia strukturę gleby i nie szkodzi mikrofaunie.
Podsumowanie
Zadbany, różnorodny ogród może stać się świetną oazą i schronieniem dla zapylaczy. Wystarczy kilka przemyślanych nasadzeń i odrobina troski. Sadząc takie gatunki jak facelia, lawenda czy wyjątkowa makia amurska, nie tylko chronisz pszczoły, lecz także zyskujesz barwną, żywą przestrzeń.
Zacznij od jednej rabaty a pszczoły szybko pokażą, jak bardzo im pomagasz.
Zapraszamy do naszej szkółki i zamawiania roślin przez allegro.